Sau tám, chín tiếng làm việc, nhiều người muốn một điều gì đó giúp đầu óc chuyển sang trạng thái khác. Có người chọn xem phim, có người lướt mạng xã hội, có người chơi thể thao. Một số người chọn một ván cờ. Nghe có vẻ lạ: đầu óc đã mệt cả ngày, sao lại chọn thêm một hoạt động đòi hỏi suy nghĩ?
Bài này giải thích vì sao với nhiều người, cờ lại là cách thư giãn hiệu quả, và làm thế nào để một ván cờ sau giờ làm thật sự là thú vui chứ không phải thêm một nguồn căng thẳng.
Vì sao cờ có thể giúp thư giãn?
Chuyển sự chú ý hoàn toàn. Công việc thường kéo theo những lo lắng mở: email chưa trả lời, dự án chưa xong. Một ván cờ có ranh giới rõ ràng: bàn cờ, quân cờ, luật chơi. Khi tập trung vào ván cờ, những lo lắng kia tạm lùi ra sau.
Thử thách có kết thúc. Khác với công việc kéo dài không hồi kết, một ván cờ có bắt đầu và kết thúc. Cảm giác hoàn thành một điều gì đó, dù thắng hay thua, mang lại sự thoả mãn.
Kiểm soát trong tay mình. Trong ván cờ, mọi quyết định là của bạn. Với những người cả ngày phải chạy theo yêu cầu của người khác, cảm giác này rất dễ chịu.
Không có màn hình ồn ào. So với nhiều trò chơi điện tử đầy âm thanh, hiệu ứng, cờ yên tĩnh và chậm rãi hơn.
Nhưng cờ cũng có thể gây căng thẳng
Nếu chơi sai cách, cờ có thể thêm áp lực:
- Chơi cờ chớp liên tục khi đã mệt, thua liên tục và bực bội.
- Quá để ý tới thắng thua, thua một ván là mất cả buổi tối vui.
- Chơi quá khuya, ảnh hưởng giấc ngủ.
- Chơi với tâm thế "phải thắng" như một nhiệm vụ nữa trong ngày.
Chơi thế nào để thư giãn?
Chọn nhịp phù hợp với sức. Nếu thật sự mệt, hãy chơi caro vài ván cho nhẹ nhàng, hoặc chơi với máy ở mức dễ. Nếu còn năng lượng, một ván cờ vây 9×9 hay một ván cờ vua chậm là lựa chọn tốt.
Đặt giới hạn trước. Ví dụ: "Tối nay chơi hai ván rồi đi ngủ." Giới hạn giúp bạn không bị cuốn vào vòng "ván cuối" kéo dài.
Không chơi để gỡ. Thua một ván và muốn chơi tiếp ngay để gỡ thường dẫn tới thua tiếp, vì bạn đang bực. Nếu thua hai ván liên tiếp, dừng lại cũng là một lựa chọn khôn ngoan.
Chơi với người thân, bạn bè. Một ván cờ tướng với bố sau bữa tối, một ván cờ vua với bạn cùng phòng. Không khí trò chuyện làm ván cờ nhẹ nhàng hơn.
Tách cờ khỏi công việc. Đừng mang tâm thế thành tích từ công việc vào bàn cờ. Cờ là thú vui.
Gợi ý theo năng lượng buổi tối
Rất mệt: vài ván caro nhanh trên Caro Việt, hoặc xem lại một ván cũ thay vì chơi mới.
Mệt vừa: một ván cờ vua hoặc cờ tướng nhịp mười phút với máy ở mức vừa sức. Chơi cờ vua trên Cờ Vua Số, cờ tướng trên Cờ Tướng Việt.
Còn nhiều năng lượng: một ván cờ vây trên Cờ Vây Việt, hoặc một ván online với người thật ở nhịp chậm.
Cờ với đồng nghiệp
Ở một số nơi làm việc, cờ là hoạt động gắn kết giữa đồng nghiệp: vài ván caro giờ nghỉ trưa, một giải cờ tướng nội bộ cuối năm. Nếu công ty bạn chưa có, bạn có thể thử rủ vài đồng nghiệp chơi cùng. Một ván cờ ngắn giữa giờ giúp đầu óc nghỉ ngơi và mọi người hiểu nhau hơn. Tuy vậy, hãy giữ tinh thần vui vẻ, tránh để thắng thua trên bàn cờ ảnh hưởng tới quan hệ công việc.
Một nghi thức nhỏ trước khi chơi
Một số người thấy có ích khi tạo một nghi thức nhỏ để "chuyển trạng thái" từ công việc sang ván cờ: pha một ấm trà, tắt thông báo điện thoại, ngồi vào một góc yên tĩnh, hít thở vài hơi rồi mới bắt đầu. Nghi thức này giúp đầu óc biết rằng giờ làm việc đã hết, giờ là lúc cho bản thân. Khi ván cờ kết thúc, bạn cũng kết thúc buổi tối một cách nhẹ nhàng thay vì vội vàng chuyển sang một màn hình khác.
Xem cờ cũng là thư giãn
Không phải lúc nào cũng cần chơi. Xem lại một ván cờ hay, đọc một bài viết về lịch sử cờ, hay đứng xem người khác chơi ở công viên cũng là cách thư giãn. Những lúc quá mệt để tự chơi, việc thưởng thức cờ theo cách thụ động này vẫn giữ cho bạn gắn bó với thú vui của mình.
Cờ và giấc ngủ
Chơi cờ trên màn hình ngay trước khi ngủ có thể khiến đầu óc còn "chạy" và khó ngủ hơn. Nếu bạn nhận thấy điều này, hãy kết thúc ván cuối sớm hơn giờ ngủ một chút, hoặc chơi trên bàn cờ thật thay vì màn hình vào buổi tối.
Khi cờ trở thành một phần của lối sống
Nhiều người đi làm dần biến cờ thành một phần cố định trong tuần: vài buổi tối chơi với máy, một buổi cuối tuần chơi với bạn bè, thỉnh thoảng tham gia một giải phong trào. Khi ấy, cờ không chỉ là cách giải trí mà còn là một sở thích có chiều sâu, nơi họ thấy mình tiến bộ theo thời gian. Bài vừa đi làm vừa học cờ đưa ra một kế hoạch cụ thể cho những ai muốn đi xa hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mệt mỏi có nên chơi cờ không?
Tuỳ mức độ. Nếu chỉ hơi mệt, một ván nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn. Nếu quá mệt, nghỉ ngơi hoặc làm việc khác sẽ tốt hơn; chơi cờ lúc đó dễ gây bực bội.
Chơi cờ chớp có giúp thư giãn không?
Với một số người, cờ chớp vui và kích thích. Nhưng nếu bạn hay thua và bực vì hết giờ, hãy chọn nhịp chậm hơn.
Làm sao không bị cuốn vào chơi mãi?
Đặt giới hạn số ván trước khi chơi, và dừng khi đã đạt. Nếu cần, dùng hẹn giờ.
Cờ online hay chơi trực tiếp giúp thư giãn hơn?
Chơi trực tiếp với người thân, bạn bè thường thư giãn hơn nhờ không khí trò chuyện. Online tiện lợi khi không có ai bên cạnh.
