Người đi làm thường có chung một nỗi băn khoăn: muốn học cờ nghiêm túc nhưng không có nhiều thời gian. Buổi sáng vội đi làm, buổi tối về đã mệt, cuối tuần lại có việc gia đình. Học cờ như vậy có khả thi không?
Câu trả lời là có, nếu biết cách sắp xếp. Bài này đưa ra một kế hoạch ba mươi phút mỗi ngày, cách tận dụng những khoảng thời gian vụn, và làm thế nào để giữ nhịp học khi tuần làm việc bận rộn.
Nguyên tắc: ít nhưng đều
Với người đi làm, học đều đặn trong thời gian ngắn hiệu quả hơn nhiều so với học dồn vào cuối tuần. Ba mươi phút mỗi ngày trong năm ngày làm việc là hai tiếng rưỡi mỗi tuần, đủ để tiến bộ rõ rệt sau vài tháng. Quan trọng hơn, học đều giúp cờ trở thành thói quen, không phải một nhiệm vụ phải "sắp xếp".
Kế hoạch ba mươi phút mỗi ngày
Kế hoạch dưới đây áp dụng cho cờ vua, cờ tướng hoặc cờ vây. Bạn có thể điều chỉnh theo môn và trình độ.
Thứ hai: chơi một ván chậm và xem lại (30 phút). Một ván khoảng hai mươi phút với máy hoặc với người, rồi mười phút xem lại, tìm nước sai lớn nhất.
Thứ ba: bài tập ngắn (30 phút). Giải bài tập chiến thuật hoặc sống chết (cờ vây). Với cờ vua, bài tập chiếu hết trên Cờ Vua Số là nguồn tốt.
Thứ tư: học một chủ đề (30 phút). Đọc một bài viết hoặc xem một video về một chủ đề cụ thể, ví dụ một nguyên tắc khai cuộc, một thế tàn cuộc. Rồi chơi thử với máy để áp dụng.
Thứ năm: chơi một ván chậm và xem lại (30 phút). Như thứ hai.
Thứ sáu: chơi cho vui (30 phút). Vài ván nhanh, vài ván caro, không cần xem lại. Đây là ngày để thư giãn và giữ niềm vui.
Cuối tuần: tuỳ ý. Nếu có thời gian, chơi với bạn bè, người thân trực tiếp hoặc qua đường link mời. Nếu bận, nghỉ cũng không sao.
Tận dụng thời gian vụn
Ngoài ba mươi phút chính, một ngày thường có nhiều khoảng thời gian ngắn: chờ xe, giờ nghỉ trưa, chờ cuộc họp bắt đầu. Những khoảng này không đủ cho một ván chậm, nhưng có thể dùng để:
- Giải một, hai bài tập ngắn. Chỉ cần một, hai phút mỗi bài.
- Chơi một ván caro. Vài phút là xong một ván trên Caro Việt.
- Nhớ lại ván tối qua. Hình dung lại những nước quan trọng mà không cần nhìn bàn cờ. Đây là bài tập hình dung rất tốt.
- Đọc một đoạn bài viết về chủ đề bạn đang học.
Đừng ép mình phải tận dụng mọi khoảng trống. Đôi khi nghỉ ngơi hoàn toàn trong giờ nghỉ trưa mới là điều bạn cần.
Khi tuần làm việc bận rộn
Sẽ có những tuần dự án dồn dập, về nhà chỉ muốn ngủ. Lúc đó:
- Giảm xuống mức tối thiểu. Mười phút mỗi ngày, một ván caro hoặc một bài tập. Mục tiêu là giữ sợi dây, không phải tiến bộ.
- Không tự trách. Bỏ lỡ vài ngày không làm mất đi những gì bạn đã học.
- Quay lại nhịp cũ khi có thể. Tuần sau bắt đầu lại kế hoạch bình thường.
Chọn môn phù hợp với lịch làm việc
Nếu bạn chưa chọn môn, cân nhắc quỹ thời gian:
- Cờ vây 9×9 có ván khoảng mười lăm, hai mươi phút, vừa khít với kế hoạch ba mươi phút. Thử trên Cờ Vây Việt.
- Cờ vua và cờ tướng có thể chơi ở nhịp mười phút mỗi bên.
- Caro hợp với thời gian vụn.
Xem thêm chọn môn cờ theo thời gian.
Theo dõi tiến bộ
Người đi làm thường thích thấy kết quả. Một vài cách theo dõi nhẹ nhàng:
- Lưu lại các ván đã chơi. Khi đăng nhập bằng email, ván của bạn được lưu vào tài khoản. Mỗi tháng mở lại vài ván từ tháng trước, bạn sẽ thấy mình đã tiến bộ ra sao.
- Ghi sổ lỗi. Mỗi lần xem lại ván, ghi một dòng về lỗi chính. Sau một tháng, đọc lại để thấy lỗi nào lặp lại nhiều nhất.
- Tăng dần mức máy. Khi bạn thắng đều ở một mức, chuyển lên mức cao hơn.
Học cùng đồng nghiệp hoặc gia đình
Có một người cùng học giúp duy trì động lực. Rủ một đồng nghiệp cùng học cờ, mỗi tuần chơi với nhau một ván qua đường link mời. Hoặc học cùng con nếu con đang học cờ ở trường. Mục gia đình chơi cờ có nhiều ý tưởng.
Một ví dụ ba tháng
Hãy hình dung một nhân viên văn phòng bắt đầu học cờ tướng theo kế hoạch trên. Tháng đầu, anh chủ yếu chơi với máy ở mức dễ, xem lại ván và nhận ra mình hay để Xe bị Pháo ăn vì quên luật ngòi. Tháng thứ hai, anh học vài thế sát cục cơ bản, chuyển lên mức máy cao hơn, và bắt đầu thắng được khoảng một nửa số ván. Tháng thứ ba, anh rủ một đồng nghiệp chơi qua đường link mời vào mỗi tối thứ tư, và hai người dần biến đó thành "trận đấu hàng tuần". Không có gì phi thường, nhưng sau ba tháng anh chơi tốt hơn hẳn, và quan trọng hơn, cờ đã thành một phần nhẹ nhàng trong tuần làm việc.
Những sai lầm người đi làm hay mắc
Chơi cờ chớp thay cho học. Vì ít thời gian, nhiều người chỉ chơi vài ván chớp mỗi ngày. Vui, nhưng ít học được gì. Hãy dành ít nhất hai buổi mỗi tuần cho ván chậm.
Học lý thuyết quá nhiều. Đọc sách hàng giờ cuối tuần nhưng trong tuần không chơi. Kiến thức không được dùng sẽ nhanh quên.
Đặt mục tiêu quá lớn. "Ba tháng phải thắng được người này người kia" dễ gây áp lực. Hãy đặt mục tiêu về thói quen, ví dụ "chơi đều ba buổi mỗi tuần".
Câu hỏi thường gặp
Mười lăm phút mỗi ngày có đủ không?
Đủ để giữ thói quen và tiến bộ chậm mà chắc. Nếu có thể, ba mươi phút sẽ cho kết quả rõ hơn.
Nên học buổi sáng hay buổi tối?
Tuỳ nhịp sinh hoạt của bạn. Nhiều người học tốt buổi sáng khi đầu óc tỉnh táo; người khác thích buổi tối để thư giãn. Chọn giờ bạn duy trì được đều đặn.
Có nên học trên điện thoại trong giờ làm?
Chỉ trong giờ nghỉ, và không để ảnh hưởng công việc. Giữ ranh giới rõ ràng giúp cờ luôn là niềm vui.
Bao lâu thì thấy tiến bộ?
Với kế hoạch ba mươi phút mỗi ngày, nhiều người thấy tiến bộ rõ sau khoảng một, hai tháng: ít bỏ quân hơn, thắng máy ở mức cao hơn.
