Một trong những lý do phổ biến nhất khiến người ta bỏ cờ là "không có thời gian". Nhưng thực ra, cờ có thể chơi trong những khoảng thời gian rất khác nhau: từ vài phút chờ xe buýt tới cả buổi tối cuối tuần. Chọn đúng môn và đúng thể thức cho quỹ thời gian của mình giúp bạn chơi đều đặn mà không thấy áp lực.
Năm phút: caro và cờ chớp
Nếu bạn chỉ có năm phút, caro là lựa chọn tự nhiên nhất. Một ván caro thường kết thúc trong vài phút, đủ để thư giãn đầu óc giữa hai việc. Chơi với máy thì không cần chờ ai, chơi với bạn thì có thể gửi đường link mời.
Cờ vua hoặc cờ tướng thể thức chớp, mỗi bên một đến ba phút, cũng vừa khoảng thời gian này. Nhịp rất nhanh, nhiều hồi hộp, nhưng ít thời gian suy nghĩ. Đây là cách giải trí tốt, nhưng không phải cách học tốt nhất.
Mười lăm, hai mươi phút: cờ nhanh và cờ vây bàn nhỏ
Đây là quỹ thời gian lý tưởng cho người đi làm muốn chơi đều mỗi ngày.
- Cờ vây 9×9: một ván thường kéo dài khoảng mười lăm, hai mươi phút, đủ để trải nghiệm trọn vẹn từ bố cục tới đếm điểm. Thử trên Cờ Vây Việt.
- Cờ vua hoặc cờ tướng năm đến mười phút mỗi bên: đủ thời gian để suy nghĩ ở những thời điểm quan trọng, nhưng không quá dài.
- Vài ván caro liên tiếp: đổi lượt đi trước sau mỗi ván cho công bằng.
Với quỹ thời gian này, bạn có thể chơi một ván rồi dành vài phút xem lại. Thói quen này giúp tiến bộ nhanh hơn nhiều so với chơi liên tục.
Ba mươi phút đến một tiếng: một ván chất lượng
Nếu có một khoảng thời gian như vậy, hãy thử chơi một ván chậm. Cờ vua hoặc cờ tướng mười lăm phút mỗi bên, hoặc không giới hạn thời gian khi chơi với máy. Cờ vây bàn 13×13 cũng vừa khoảng thời gian này.
Một ván chậm cho bạn thời gian để thật sự tính toán: kiểm tra nước của đối phương, cân nhắc hai, ba phương án, hình dung vài nước tiếp theo. Đây là những ván giúp bạn học được nhiều nhất. Bài tính toán trong các môn cờ có gợi ý cách tính cho hiệu quả.
Cả buổi tối: cờ vây bàn lớn và ván cờ với bạn bè
Khi có cả buổi tối, bạn có thể thử những trải nghiệm dài hơi hơn:
- Cờ vây 19×19: bàn chuẩn, ván cờ có thể kéo dài hàng giờ. Đây là trải nghiệm rất khác so với bàn nhỏ, với nhiều trận đánh cùng diễn ra.
- Một loạt ván với bạn bè: chơi vài ván cờ tướng hoặc cờ vua, xen kẽ trò chuyện.
- Xem lại một tuần chơi cờ: mở lại các ván đã lưu trong tài khoản, tìm những lỗi lặp đi lặp lại.
Một tuần mẫu cho người chỉ có ít thời gian
Nếu bạn muốn một lịch cụ thể, có thể thử như sau trong một tuần bình thường. Thứ hai, thứ tư, thứ sáu: mỗi tối mười lăm, hai mươi phút cho một ván chính ở môn bạn đang học, ví dụ một ván cờ vây 9×9 hoặc một ván cờ vua mười phút mỗi bên, rồi năm phút xem lại. Thứ ba, thứ năm: vài ván caro hoặc cờ chớp cho vui, không cần xem lại. Cuối tuần: một ván chậm hơn nếu có thời gian, có thể là cờ vây bàn lớn hoặc một ván cờ tướng với người thân.
Tổng cộng chưa tới hai tiếng mỗi tuần, nhưng đều đặn như vậy trong vài tháng, bạn sẽ thấy mình tiến bộ rõ rệt. Điều quan trọng là giữ nhịp, không phải dồn nhiều ván vào một ngày.
Đừng để đồng hồ làm hỏng niềm vui
Nhiều người mới thấy căng thẳng khi chơi có đồng hồ: kim chạy, tim đập nhanh, đi vội rồi thua. Nếu bạn như vậy, cứ chơi không giới hạn thời gian với máy hoặc với bạn bè trong một thời gian. Khi đã quen luật và có thói quen suy nghĩ, bạn sẽ thấy đồng hồ không còn đáng sợ, và những ván có thời gian thậm chí còn thú vị hơn.
Người bận rộn nên chơi thế nào?
Chọn một khung giờ cố định. Ví dụ mười lăm phút sau bữa tối. Chơi đều quan trọng hơn chơi nhiều.
Ưu tiên chất lượng. Một ván chậm và năm phút xem lại có giá trị hơn năm ván chớp liên tục.
Tận dụng khoảng trống. Những ván caro năm phút khi chờ đợi giúp giữ cảm giác với cờ, dù không phải "luyện tập" chính.
Đừng tự trách khi bỏ lỡ. Nếu một tuần bận không chơi được, không sao. Quay lại khi có thể.
Bài vừa đi làm vừa học cờ đưa ra một kế hoạch cụ thể cho người đi làm.
Chơi online và thời gian
Khi chơi online với người thật, bạn chọn nhịp giờ trước khi ghép trận: từ 1+0 (một phút mỗi bên) tới 15+10 (mười lăm phút, cộng thêm mười giây sau mỗi nước). Con số thứ hai là thời gian cộng thêm mỗi nước, giúp tránh tình trạng thua vì hết giờ ở cuối ván. Khi mời bạn bè, bạn còn có thể chọn chơi không giới hạn thời gian.
Nếu bạn phải rời đi giữa ván, hãy dùng nút thoát thay vì bỏ ngang. Chưa đủ hai nước thì ván được huỷ, không tính. Chơi cờ online trong hệ có ở mỗi site chuyên môn, ví dụ Cờ Vua Số cho cờ vua và Cờ Tướng Việt cho cờ tướng.
Câu hỏi thường gặp
Chơi cờ chớp nhiều có hại không?
Không hại, nhưng nếu chỉ chơi chớp, bạn ít có thời gian suy nghĩ nên tiến bộ chậm hơn. Nên xen kẽ với những ván chậm hơn.
Nhịp giờ nào hợp với người mới?
Người mới nên chơi không giới hạn thời gian với máy, hoặc từ mười phút mỗi bên trở lên khi chơi với người. Nhịp quá nhanh dễ khiến người mới hoảng và đi bừa.
Một ngày nên chơi bao nhiêu ván?
Không có con số chuẩn. Với người lớn, một đến ba ván chất lượng mỗi ngày là đủ để tiến bộ đều. Với trẻ em, nên giới hạn tổng thời gian hơn là số ván.
Có cách nào chơi cờ dài mà không cần ngồi liên tục?
Khi chơi với máy không giới hạn thời gian, ván cờ được giữ lại trên máy của bạn; bạn có thể quay lại chơi tiếp sau. Với ván online có đồng hồ thì cần chơi liên tục đến hết ván.
